Το μαγνήσιο (Mg) είναι ένα απαραίτητο συνενζύμιο σε pερισσότερες από 600  ενζυμικές διεργασίες στον ανθρώπινο οργανισμό, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν τον μεταβολισμό και την ενεργοποίηση των βιταμινών D και K2. Η σχέση τους είναι συμπληρωματική και κρίσιμη για τη διατήρηση της οστεϊκής υγείας, του αγγειακού συστήματος και της γενικότερης φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού.

Επίδραση του μαγνησίου στο μεταβολισμό της βιταμίνης D

Η βιταμίνη D (χοληκαλσιφερόλη) υφίσταται μια σειρά από ενζυμικά βήματα στο ήπαρ και στα νεφρά για να μετατραπεί στη βιολογικά ενεργή της μορφή,

την 1,25-διϋδροξυ-βιταμίνη D [1,25-(OH)₂D], γνωστή και ως καλσιτριόλη[1].

Ενζυματική Εξάρτηση: Τόσο η 25-υδροξυλάση στο ήπαρ (που μετατρέπει τη βιταμίνη D σε 25-ϋδροξυ-βιταμίνη D [25-(OH)D]) όσο και η 1-α-υδροξυλάση στους νεφρούς (που μετατρέπει την [25-(OH)D] σε [1,25-(OH)₂D]) είναι ένζυμα που εξαρτώνται από το μαγνήσιο . Το μαγνήσιο λειτουργεί ως συμπαράγοντας για αυτά τα ένζυμα, διευκολύνοντας τις αντιδράσεις υδροξυλίωσης[2].

Συσχέτιση ελλείψεων: Έρευνες έχουν δείξει ότι άτομα με χαμηλά επίπεδα μαγνησίου στο αίμα έχουν συχνά και χαμηλά επίπεδα της ενεργής βιταμίνης D [1,25-(OH)₂D], ακόμα και αν τα επίπεδα της προ-βιταμίνης D [25-(OH)D] στο αίμα φαίνονται φυσιολογικά. Αυτό υποδηλώνει ότι η έλλειψη μαγνησίου εμποδίζει την τελική ενεργοποίηση της βιταμίνης D, καθιστώντας την λιγότερο βιοδιαθέσιμη για τον οργανισμό[3].

Παράδοξο επιδράσεως: Ενδιαφέρον είναι ότι η λήψη υψηλών δόσεων βιταμίνης D σε άτομα με έλλειψη μαγνησίου μπορεί να εξαντλήσει περαιτέρω τα αποθέματα μαγνησίου, καθώς τα ένζυμα που μεταβολίζουν τη βιταμίνη D καταναλώνουν μαγνήσιο κατά τη διάρκεια της δράσης τους. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο[4].

Συμπέρασμα: Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο συνενζύμιο για τη σύνθεση και την ενεργοποίηση της βιταμίνης D. Χωρίς επαρκές μαγνήσιο, η βιταμίνη D δεν μπορεί να εκτελέσει πλήρως τις λειτουργίες της, ακόμη και αν η πρόσληψή της είναι επαρκής[5].

2.Επίδραση στο Μεταβολισμό της Βιταμίνης K2

Η βιταμίνη K2 (μενακινόνη) παίζει κεντρικό ρόλο στην ενεργοποίηση πρωτεϊνών που εμπλέκονται στην κατανομή του ασβεστίου στον οργανισμό, κυρίως της οστεοκαλσίνης (για την ενσωμάτωση ασβεστίου στα οστά) και της Matrix Gla Protein (MGP) (για την πρόληψη της ασβεστίωσης των αρτηριών και των μαλακών μορίων)[6].

Έμμεση Συνεργία: Η σχέση μεταξύ μαγνησίου και βιταμίνης K2 είναι πιο έμμεση αλλά εξίσου σημαντική. Η κύρια λειτουργία της βιταμίνης K2 είναι η ενεργοποίηση (καρβοξυλίωση) των πρωτεϊνών που αναφέρθηκαν παραπάνω. Ωστόσο, η ίδια η βιταμίνη K2 απαιτεί για τη δική της μεταβολική της διαδικασία ενέργεια (ATP) και σταθερές κυτταρικές συνθήκες, για τις οποίες το μαγνήσιο είναι απαραίτητο[7].

Κοινός Στόχος: Ομοιόσταση του Ασβεστίου: Το μαγνήσιο, η βιταμίνη D και η βιταμίνη K2 συνεργούν για τη ρύθμιση του ασβεστίου.

Η βιταμίνη D διευκολύνει την απόρροφηση του ασβεστίου από το έντερο.

Η βιταμίνη K2 «κατευθύνει» το ασβέστιο στα οστά (μέσω της ενεργής οστεοκαλσίνης) και μακριά από τις αρτηρίες (μέσω της ενεργής MGP).

Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο τόσο για την ενεργοποίηση της βιταμίνης D (που αυξάνει τη διαθεσιμότητα ασβεστίου) όσο και για τη λειτουργία των ενζύμων που απαιτούνται από τη βιταμίνη K2. Επιπλέον, το μαγνήσιο ανταγωνίζεται το ασβέστιο σε ορισμένες βιοχημικές διεργασίες, βοηθώντας στη χαλάρωση των μυών και των αγγείων και αποτρέποντας την ασβεστίωση[8].

Συμπέρασμα: Το μαγνήσιο υποστηρίζει έμμεσα τη λειτουργία της βιταμίνης K2, διασφαλίζοντας ότι το μεταβολικό σύστημα λειτουργεί βέλτιστα για την αποτελεσματική χρήση της K2. Η τριάδα μαγνησίου, βιταμίνης D και βιταμίνης K2 λειτουργεί συλλογικά για τη βέλτιστη οστεϊκή υγεία και αγγειακή προστασία[9].

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1.Holick MF. Vitamin D deficiency. N Engl J Med. 2007;357(3):266-81. doi:10.1056/NEJMra070553.

2.Uwitonze AM, Razzaque MS. Role of Magnesium in Vitamin D Activation and Function. J Am Osteopath Assoc. 2018;118(3):181-189. doi:10.7556/jaoa.2018.037

3,Reddy P, Edwards LR. Magnesium Supplementation in Vitamin D Deficiency. Am J Ther. 2019;26(1):e124-e132. doi:10.1097/MJT.0000000000000538

4.Zittermann A. Magnesium deficit – overlooked cause of low vitamin D status? BMC Medicine. 2013;11:229.

5.Uwitonze AM, Razzaque MS. Role of Magnesium in Vitamin D Activation and Function. J Am Osteopath Assoc. 2018;118(3):181-189

6.Knapen MHJ, Schurgers LJ, Vermeer C. Vitamin K and Bone Metabolism: A Review of the Latest Evidence in Preclinical Studies. BioMed Res Int. 2018;2018:4629383.

7.Bleizgys A. Zinc, Magnesium and Vitamin K Supplementation in Vitamin D Deficiency: Pathophysiological Background and Implications for Clinical Practice. Nutrients. 2024;16(6):834.

8.Zittermann A, Pilz S, Kienreich K, et al. Vitamin D and vitamin K—two fat-soluble vitamins with synergistic importance for bone and cardiovascular health: narrative review. Front Nutr. 2020;7:15.

9.Capozzi A, Scambia G, Lello S. Calcium, vitamin D, vitamin K2, and magnesium supplementation and skeletal health. Maturitas. 2020;140:55-63.